Net-billing — co zmieniło się w opłacalności PV?

Net-billing to system rozliczeń prosumentów obowiązujący dla nowych instalacji PV od 1 kwietnia 2022 r. i dla wszystkich prosumentów po zakończeniu 15-letniego okresu ochronnego net-meteringu. W odróżnieniu od net-meteringu, energia oddana do sieci nie jest wirtualnie "odkładana" — jest sprzedawana po aktualnej cenie rynkowej (RCE), a uzyskane środki trafiają na konto prosumenta w postaci depozytu prosumenckiego.

Czym jest cena RCE i dlaczego jest niska?

RCE (Rynkowa Cena Energii) to cena, po której sprzedawca rozlicza energię oddaną przez prosumenta do sieci. Od października 2025 r. rozliczenia odbywają się w trybie 15-minutowym — prosument otrzymuje cenę za energię oddaną w konkretnym kwadransie doby.

Problem: nadwyżki z instalacji PV trafiają do sieci głównie w godzinach południowych, gdy produkcja z OZE jest najwyższa w skali kraju — a ceny na rynku hurtowym są wtedy najniższe, często bliskie zera lub ujemne. Oznacza to, że energia z własnej produkcji PV oddana do sieci przynosi znacznie mniej niż jej zakup wieczorem.

Dlaczego autokonsumpcja jest ważniejsza w net-billingu niż w net-meteringu?

W net-meteringu wartość energii oddanej do sieci wynosiła 80% wartości energii pobieranej — relacja była przewidywalna. W net-billingu wartość energii oddanej zależy od zmiennej ceny rynkowej w danym kwadransie. Każda kilowatogodzina zużyta na miejscu (autokonsumpcja) jest warta pełną cenę zakupu energii — zazwyczaj kilkakrotnie więcej niż cena RCE w godzinach południowych.

Stąd kluczowa zmiana: celem nie jest jak największa instalacja PV, ale jak najwyższa autokonsumpcja. Magazyn energii umożliwia przeniesienie nadwyżek ze szczytu produkcji na wieczór i noc — zamiast oddawać je do sieci po niskiej cenie.

Jak działa depozyt prosumencki?

Energia oddana do sieci jest rozliczana w pieniądzu, a uzyskane środki trafiają na konto prosumenta u sprzedawcy energii jako depozyt prosumencki. Depozyt można wykorzystać na pokrycie kolejnych rachunków za energię pobraną z sieci — przez 12 miesięcy od daty jego zasilenia.

Niewykorzystany depozyt po 12 miesiącach przepada (do 20%) lub jest rozliczany inaczej, zależnie od warunków umowy ze sprzedawcą.

Co daje magazyn energii prosumentowi w net-billingu?

• Wyższa autokonsumpcja — nadwyżki z południa trafiają do magazynu zamiast do sieci, a wieczorem korzystasz z energii z własnej produkcji PV.
• Mniejszy depozyt do "odsprzedania" — mniej energii trafia do sieci po niskiej cenie RCE.
• Niższy rachunek za energię — każda kilowatogodzina pobrana z magazynu zamiast z sieci to oszczędność równa pełnej cenie zakupu energii.
• Backup — dodatkowa wartość niezwiązana z rozliczeniami: zasilanie awaryjne podczas awarii sieci. Czas podtrzymania zależy od pojemności magazynu, bieżącego zużycia urządzeń oraz aktualnej produkcji z PV.

Kto jest w systemie net-billing?

Net-billing obejmuje prosumentów, którzy przyłączyli instalację PV po 1 kwietnia 2022 r. oraz tych, którzy są w trakcie lub po zakończeniu 15-letniego okresu przejściowego z net-meteringu. Jeśli nie masz pewności, w którym systemie rozliczasz się obecnie, sprawdź umowę ze sprzedawcą energii lub skontaktuj się z nami.

Jeśli jesteś na net-meteringu, przeczytaj artykuł o net-meteringu — warunki i rekomendacje są inne.